پروتز مچ دست
با توجه به نیاز افرادی که به دلیل آسیب یا بیماری، دچار محدودیت حرکتی در ناحیه مچ دست شدهاند، استفاده از پروتز مچ دست میتواند تحولی چشمگیر در کیفیت زندگی آنان ایجاد کند. این پروتزها که در انواع مختلفی از جمله پروتزهای زیبایی، کاربردی و هوشمند ساخته میشوند، نه تنها ظاهر طبیعی دست را بازمیگردانند، بلکه تا حد زیادی امکان انجام فعالیتهای روزمره و حفظ استقلال فردی را فراهم میکنند. انتخاب مناسبترین نوع پروتز مچ دست، با توجه به شرایط فردی و میزان آسیب، توسط یک متخصص ارتز و پروتز تعیین میشود تا حداکثر کارایی و راحتی برای کاربر به ارمغان بیاید.
چه حوادثی باعث قطع مچ دست می شوند؟
۱. تروما و حوادث شدید:
- حوادث صنعتی و کشاورزی: استفاده از ماشینآلات سنگین مانند پرسها، ارههای برش، دستگاههای نورد و کمباین میتواند باعث قطع کامل یا لهشدگی شدید مچ دست شود.
- حوادث ترافیکی: تصادفات شدید موتورسیکلت یا خودرو میتواند منجر به آسیبهای جدی عروقی و عصبی یا قطع عضو شود.
- انفجارها و سوختگیهای بسیار عمیق: این حوادث میتوانند بافتهای مچ دست را به طور کامل از بین ببرند.
- جراحات نافذ: بریدگیهای عمیق با اشیای تیز یا اصابت ترکش.
۲. بیماریهای عروقی و اختلال در خون رسانی:
- دیابت پیشرفته: باعث آسیب به عروق و اعصاب (نوروپاتی) و ایجاد زخمهای غیرقابل درمان و قانقاریا میشود.
- بیماریهای عروق محیطی: مانند ترومبوز که میتواند جریان خون به دست را به طور کامل مسدود کند و منجر به مرگ بافتی شود.
- سندرم کمپارتمان: پس از یک آسیب، افزایش فشار در داخل فضای بسته دست باعث قطع جریان خون و از بین رفتن بافتها میشود.
۳. عفونتهای غیرقابل کنترل:
عفونتهای باکتریایی شدید (سپسیس): زمانی که عفونت به حدی پیشرفت کند که به گانگرن (قانقاریا) منجر شود و با آنتیبیوتیکها قابل درمان نباشد، قطع عضو آخرین راه چاره برای جلوگیری از گسترش عفونت به کل بدن است.
۴. تومورهای بدخیم (سرطان):
تومورهای استخوانی یا بافت نرم: مانند استئوسارکوم در استخوانهای ساعد. در مواردی که تومور به درمانهای دیگر پاسخ ندهد یا بسیار بزرگ باشد، قطع مچ دست برای نجات جان بیمار ضروری است.
در تمام این موارد، زمانی که عملکرد و حیات دست به طور جبرانناپذیری از بین رفته باشد، جراحی قطع مچ دست به عنوان آخرین راهکار پزشکی انجام میشود.
انواع پروتز مچ دست
پروتز غیر فعال:
پروتز های غیر فعال معمولاً از موادی مانند سیلیکون پزشکی ساخته میشوند که از نظر رنگ و بافت بسیار شبیه به پوست واقعی هستند و حتی جزئیاتی مانند چین و چروک، رگهای دست و مو را شبیهسازی میکنند. اگرچه این نوع پروتزها فاقد حرکت فعال هستند و کاربر نمیتواند مچ یا انگشتان را خم کند، اما امکان انجام وظایف سادهای مانند نگه داشتن سبک اشیا (مانند یک دستکش) یا پوشاندن و محافظت از انتهای اندام را فراهم میکنند. مزیت اصلی آنها وزن سبک، نگهداری آسان و ظاهر بسیار طبیعی و متقاعدکننده است که به بهبود اعتماد به نفس و تصویر بدن کاربر کمک شایانی میکند.

پروتز مکانیکی:
پروتز مکانیکی معمولاً از مواد سبک و مقاوم مانند آلیاژهای آلومینیوم یا تیتانیوم ساخته میشود و با استفاده از مکانیزمهای مفصلی و کابلهای حرکتی، امکان انجام حرکات اصلی مچ مانند خم و باز شدن یا چرخش را فراهم میکند. برخی از مدلهای پیشرفتهتر دارای قابلیت تنظیم زاویه و مقاومت نیز هستند تا کاربر بتواند حرکات طبیعیتر و دقیقتری انجام دهد. استفاده از پروتز مکانیکی مچ دست به بهبود عملکرد روزمره، افزایش استقلال فرد و بهبود کیفیت زندگی او کمک چشمگیری میکند.

پروتز الکتریکی:
پروتز الکتریکی مچ دست نوعی اندام مصنوعی پیشرفته است که با استفاده از موتورهای الکتریکی و سیگنالهای عضلانی (EMG) کنترل میشود و برای جایگزینی عملکرد طبیعی مچ در افراد دچار قطع عضو طراحی شده است. این پروتز قادر است حرکات متنوعی مانند خم و باز شدن، چرخش داخلی و خارجی مچ را بهصورت دقیق و کنترلشده انجام دهد. حسگرهای موجود در آن سیگنالهای عصبی عضلات باقیمانده را شناسایی کرده و به حرکات واقعی تبدیل میکنند، بهطوری که کاربر میتواند بهصورت ارادی حرکات مچ را کنترل کند. پروتز الکتریکی مچ دست نسبت به انواع مکانیکی دقت، سرعت و عملکرد طبیعیتری دارد و به کاربر کمک میکند فعالیتهای روزمره را با سهولت و هماهنگی بیشتری انجام دهد.

پروتز مایو الکتریک:
پروتز مایوالکتریک مچ دست یکی از پیشرفتهترین انواع پروتزهای اندام فوقانی است که با استفاده از سیگنالهای الکتریکی تولیدشده توسط عضلات باقیمانده فرد (سیگنالهای EMG) کنترل میشود. در این نوع پروتز، حسگرهای ویژهای بر روی پوست ناحیه ساعد یا بازو قرار میگیرند و فعالیت الکتریکی عضلات را دریافت کرده و آن را به دستورات حرکتی برای موتورهای الکتریکی درون پروتز تبدیل میکنند. به این ترتیب، حرکات طبیعی مانند خم و باز شدن یا چرخش مچ دست بهصورت دقیق و روان انجام میشود. پروتز مایوالکتریک مچ دست ظاهری طبیعیتر، کنترل دقیقتر و کارایی بالاتری نسبت به مدلهای مکانیکی دارد و باعث افزایش استقلال فرد در انجام کارهای روزمره و بهبود کیفیت زندگی او میشود.

پروتز هیبریدی:
پروتز هیبریدی مچ دست ترکیبی از فناوری مکانیکی و الکتریکی است که معمولاً از سیستم مکانیکی برای کنترل برخی حرکات مانند خم و باز شدن و از سیستم الکتریکی یا مایوالکتریک برای حرکات دقیقتر و نیازمند نیروی بیشتر مانند چرخش مچ استفاده میکند. بهدلیل ترکیب دو مکانیزم متفاوت، پروتز هیبریدی مچ دست تعادلی عالی بین قدرت، دقت و صرفهجویی در انرژی فراهم میسازد. این ویژگیها باعث میشود کاربر بتواند با کنترل بهتر و خستگی کمتر فعالیتهای روزمره را انجام دهد و در عین حال از راحتی، زیبایی و عملکرد طبیعیتری نسبت به پروتزهای صرفاً مکانیکی یا الکتریکی برخوردار باشد.
چه عواملی در ساخت پروتز مچ دست مهم هستند؟
- سطح قطع عضو: محل و میزان قطع عضو (مثلاً قطع از ناحیه کف دست، مچ یا بالاتر) تعیین میکند که چه نوع سوکتی (محل اتصال پروتز به اندام) و طراحی مورد نیاز است.
- شرایط اندام باقیمانده: سلامت پوست، وجود بافت اسکار، حساسیت، گردش خون و قدرت عضلات باقیمانده، همگی در انتخاب مواد و نوع اتصال تأثیرگذارند.
- سبک زندگی و انتظارات کاربر: نیازهای شغلی و روزمره فرد (مثلاً یک کارمند اداری در مقابل یک کارگر ساختمانی) و همچنین اهداف زیباییشناختی او (تأکید بر طبیعی بودن ظاهر در مقابل تأکید بر عملکرد) نقش کلیدی در انتخاب پروتز دارد.
- انتخاب مواد: برای بخش زیبایی (که اغلب از سیلیکون یا PVC ساخته میشود)، عواملی مانند دوام، وزن، مقاومت در برابر لک شدن و شباهت به پوست واقعی حیاتی است. برای بخش ساختاری و اسکلت پروتز، از موادی مانند پلیمرهای سبکوزن (مثلاً کربن کامپوزیت) یا فلزات استفاده میشود.
- روش اتصال (سوکت): نحوه قرارگیری پروتز بر روی اندام بسیار مهم است. این اتصال میتواند به صورت آستینهای، با استفاده از پین قفلشونده، با سیستم مکش یا ترکیبی از این روشها باشد. سوکت باید کاملاً اندازه باشد تا از آسیب به پوست جلوگیری کرده و امنیت را فراهم کند.
- مکانیزم عملکردی: در پروتزهای غیرفعال، این بخش بسیار ساده است. اما در پروتزهای فعال، این عامل شامل انتخاب منبع تأمین قدرت (کابلهای بدنمحور یا موتورها و باتریهای برقی) و نیز نوع مکانیزم کنترل (سیگنالهای عضلانی، سنسورهای حرکتی و …) میشود.
از آنجاییکه هزینه ساخت پروتزها بسیار متغیر است، پروتوزیست های کلینیک زعفرانیه متناسب با بودجه بیمار بهترین نوع پروتز را با کیفیت بالا پیشنهاد میدهند.
سوالات متداول درباره پروتز مچ دست:
زمان ساخت بستگی به نوع پروتز (غیرفعال، مکانیکی یا برقی)، پیچیدگی قالبگیری و موجودی مواد دارد. به طور معمول، این فرآیند از اولین جلسه مشاوره تا تحویل نهایی، بین چند هفته تا چند ماه طول میکشد. این زمان شامل ارزیابی اولیه، قالبگیری دقیق از اندام، ساخت سوکت، شکلدهی و رنگآمیزی پروتز و در نهایت جلسات متعدد تنظیم و فیتینگ میشود.
پروتزهای غیرفعال (زیبایی) معمولاً در برابر رطوبت و تعرق مقاوم هستند، اما برای شنا یا دوش گرفتن مداوم طراحی نشدهاند و ممکن است نیاز به مراقبت ویژه داشته باشند. در مقابل، بسیاری از پروتزهای برقی پیشرفته به دلیل داشتن قطعات الکترونیکی، معمولاً ضد آب نیستند. حتماً در مورد محدودیتهای پروتز خود با متخصص ارتوپدی فنی صحبت کنید. اغلب برای فعالیتهای آبی، یک پروتز مخصوص ساخته میشود.
پروتزهای غیرفعال مدرن، به ویژه آنهایی که از سیلیکون پزشکی ساخته میشوند، از نظر بصری بسیار طبیعی هستند. متخصص ارتوپد فنی، رنگ پروتز را دقیقاً با رنگ پوست دست سالم شما هماهنگ میکند و جزئیاتی مانند کک و مک، رگهای سطحی، اثرانگشت و حتی مو را به آن اضافه میکند تا شباهت حداکثری ایجاد شود.
یک پروتز که به درستی ساخته و تنظیم شده باشد، نباید باعث درد شود. با این حال، در روزهای اولیه استفاده، ممکن است احساس فشار یا ناراحتی جزئی به دلیل عادت کردن اندام به سوکت وجود داشته باشد. بسیار مهم است که هرگونه نقطه فشار، قرمزی یا درد مداوم را به متخصص خود گزارش دهید، چرا که این موارد نشاندهنده نیاز به تنظیم مجدد سوکت است.
نگهداری بستگی به جنس پروتز دارد. پروتزهای سیلیکونی معمولاً با آب و صابون ملایم به راحتی تمیز میشوند. باید از تماس با حلالهای قوی، مواد شیمیایی و منابع حرارتی مستقیم خودداری کنید. برای پروتزهای برقی، دستورالعمال خاصی برای شارژ باتری و تمیز کردن بدون آسیب به قطعات الکترونیکی وجود خواهد داشت. حتماً دستورالعمل کامل نگهداری را از سازنده دریافت کنید.
این یک نگرانی شایع است. در صورت تغییرات کوچک، میتوان از لاینرها (آسترهای) سیلیکونی با ضخامتهای مختلف برای تنظیم مجدد سوکت استفاده کرد. اما در صورت تغییرات وزنی قابل توجه (مانند افزایش یا کاهش وزن زیاد) یا رشد اندام (در کودکان)، معمولاً نیاز به ساخت یک سوکت جدید یا حتی یک پروتز کاملاً تازه خواهد بود.
سفارش پروتز مچ دست از کلینیک ارتز و پروتز زعفرانیه
در کلینیک تخصصی پروتز زعفرانیه، ساخت و سفارش پروتز مچ دست با بهرهگیری از جدیدترین فناوریهای روز دنیا و زیر نظر متخصصان باتجربه در زمینه ارتز و پروتز انجام میشود. ما با استفاده از اسکن دقیق اندام، طراحی اختصاصی و مواد سبک و مقاوم، پروتزهایی با بالاترین سطح راحتی، عملکرد طبیعی و زیبایی ظاهری ارائه میدهیم. چه به دنبال پروتز مکانیکی، الکتریکی یا مایوالکتریک مچ دست باشید، تیم ما با در نظر گرفتن نیازها و سبک زندگی شما، بهترین گزینه را طراحی و تنظیم میکند. با انتخاب کلینیک زعفرانیه، حرکات طبیعی و استقلال خود را دوباره به دست آورید.