افراد که از ناحیه آرنج دچار مشکل هستند به امید این که بتوانند فنجان چای‌شان را بردارند، دکمه پیراهنشان ببندند یا دست فرزندشان را بگیرند به فکر پروتز آرنج می‌افتند. آرنج یکی از پرکاربردترین مفاصل بدن است و آسیب یا ازدست‌دادن آن، روی انجام ساده‌ترین کارهای روزمره تأثیر دارد. برای جبران همین کم‌کاری آرنج می‌توان آن را پروتز کرد.
این پروتز هم به شکل یک مفصل مصنوعی داخل بدن جاگذاری می‌شود و هم به شکل یک اندام مصنوعی خارجی برای کسانی که دستشان از ناحیه آرنج قطع شده قابل‌استفاده است. با ما همراه شوید تا درباره انواع پروتز آرنج، مراحل ساخت آن و هزینه‌های آن به شما بگوییم.
زعفرانیه، خیابان میرزایی؛ تقاطع خیابان امانی، درمانگاه زعفرانیه
پروتز آرنج چیست؟
پروتز آرنج قطعه‌ای است که پزشک یا کارشناس ارتوپدی فنی برای جبران عملکرد از‌دست‌رفته آرنج و بازیابی دامنه حرکتی و بازسازی زیبایی ظاهری اندام برای بیمار به کار می‌برد. وقتی مفصل طبیعی آرنج به دلیل آرتروز، روماتیسم یا شکستگی شدید از بین می‌رود؛ اما اندام سر جای خودش باقی می‌ماند، جراح ارتوپد با انجام یک عمل جراحی، سطح آسیب‌دیده استخوان را برمی‌دارد و یک مفصل مصنوعی از جنس فلز و پلی‌اتیلن جای آن قرار می‌دهد به این روش درمانی، پروتز داخلی (ایمپلنت مفصل) می‌گویند.
در برخی موارد دست از ناحیه بالای آرنج یا زیر آرنج قطع می‌شود و فرد به یک اندام مصنوعی خارجی نیاز دارد تا هم ظاهر طبیعی دست را بازسازی کند و هم تا حدی عملکرد و دامنه حرکتی اندام را داشته باشد. در این موارد پروتز خارجی (دست مصنوعی بالای آرنج) برای بیمار انجام می‌شود.
انواع پروتز آرنج
در برخی موارد دست از ناحیه بالای آرنج یا زیر آرنج قطع می‌شود و فرد به یک اندام مصنوعی خارجی نیاز دارد تا هم ظاهر طبیعی دست را بازسازی کند و هم تا حدی عملکرد و دامنه حرکتی اندام را داشته انواع پروتز آرنج به دودسته کلی پروتز داخلی و پروتز خارجی تقسیم می‌شوند و استفاده از هر کدام به علت و میزان آسیب اندام بیمار بستگی دارد.
نوع پروتز مورداستفاده برای کسی که رماتیسم مفصلی شدید یا شکستگی خرد شده انتهای بازو دارد با پروتز به‌کاررفته برای کسی که عضوش را از بالای آرنج ازدست‌داده، فرق دارد. برخی از افراد به جراحی و کاشت ایمپلنت در داخل استخوان نیاز دارند و برخی دیگر به پروتزی نیاز دارند که از بیرون، روی استامپ سوار شود.
همچنین در هر یک از دسته‌های پروتز داخلی و خارجی آرنج نیز انواع پروتز وجود دارد که بسته به‌شدت آسیب، بودجه و اولویت بیمار (کارکرد حرکتی در برابر ظاهر طبیعی) برای آن‌ها استفاده می‌شوند.
انواع اصلی پروتز آرنج | زیر مجموعه شاخه اصلی پروتز آرنج | ویژگی‌ها |
ایمپلنت داخلی (تعویض مفصل) | توتال | هر اتصال دو سطح مفصلی با لولای مصنوعی |
ایمپلنت داخلی | همی آرتروپلاستی | بازسازی بخش آسیب‌دیده |
پروتز خارجی | قطعه مصنوعی برای زیبایی | فاقد حرکت است و جنبه زیبایی دارد |
پروتز خارجی | قطعه مکانیکی | حرکت مکانیکی به کمک کابل |
پروتز خارجی | مایوالکتریک | دارای موتور الکتریکی حسگرهای سطحی سیگنال برای دریافت انقباض عضلات استامپ و حرکت‌دادن آرنج |
| پروتز خارجی | هیبریدی / بیونیک | ترکیب از چند سیستم (کابلی + مایوالکتریک) برای عملکرد پیچیده‌تر |
پروتز آرنج توتال
در پروتز توتال هر دو طرف مفصل آرنج، انتهای استخوان بازو (هومروس) و بالای ساعد (اولنا) با یک قطعه مصنوعی به هم وصل می‌شوند. این پروتز آرنج برای افرادی به کار می‌رود که ترمیم غضروف و استخوان هر دو سطح مفصل ممکن نباشد.
پیشنهاد مشاهده : پروتز دست در تهران | پروتز انگشت دست تهران
پروتز آرنج همی آرتروپلاستی
در این نوع پروتز فقط یک سمت مفصل معمولاً انتهای استخوان بازو بازسازی می‌شود. در مواردی که آسیب به یک سطح محدود شده و سمت دیگر مفصل هنوز سالم است، مثلاً در برخی شکستگی‌های خاص انتهای بازو، پروتز داخلی همی آرتروپلاستی انجام می‌شود.
در این نوع پروتز آرنج اجزا به هم قفل نمی‌شوند، ریسک شل‌شدن ساقه ایمپلنت وجود ندارد و ثبات مفصل به‌سلامت رباط‌های طبیعی اطراف وابسته است.
قطعه مصنوعی برای زیبایی (پروتز غیرفعال)
یکی از انواع پروتز خارجی به شکل قطعه‌ای مصنوعی روی استامپ (باقی‌مانده‌ی اندام) بعد از قطع عضو بالای آرنج سوار می‌شود و هیچ عملکرد و حرکتی ندارد و جنس آن از سیلیکون است.
در این پروتز، رنگ، بافت و حتی خطوط پوست را طوری شبیه‌سازی شده که از فاصله معمول تشخیص آن از اندام واقعی سخت است.
پروتز آرنج مکانیکی
پروتز مکانیکی نیز نوعی پروتز خارجی است که به یک سیستم کابل و هارنس مجهز شده و با حرکت شانه یا تنه کشیده می‌شود. در اثر کشش کابل، مفصل آرنج یا پنجه مصنوعی، باز و بسته می‌شود. نیروی محرک کابل این پروتز را بدن بیمار وارد می‌کند.
پروتز آرنج مایوالکتریک
در پروتز مایوالکتریک، حسگرهایی روی سطح پوست استامپ قرار می‌گیرند که سیگنال الکتریکی حاصل از انقباض عضلات باقی‌مانده را دریافت می‌کنند و آن‌ها را به موتور الکتریکی داخل مفصل آرنج می‌فرستند و باعث حرکت آن می‌شود. دقت حرکتی این نوع پروتز بیشتر از مدل کابلی است.
پروتز آرنج هیبریدی / بیونیک
در پروتز هیبریدی / بیونیک، دو یا چند سیستم کنترلی در یک پروتز واحد ترکیب می‌شوند رایج‌ترین که با کابل و حرکت بدن کار می‌کنند از این پروتز بیشتر برای قطع عضوهای بالای آرنج استفاده می‌شود که نیاز به کنترل چند مفصل هم‌زمان دارند.
نحوه ساخت پروتز آرنج
ساخت پروتز آرنج، یک فرایند کاملاً سفارشی است و نحوه ساخت هیچ پروتزی شبیه دیگری نیست؛ چون آناتومی اندام باقی‌مانده هر فرد با شخص دیگر فرق دارد. روند کلی ساخت پروتز به شرح زیر است:
- ارزیابی و قالب‌گیری استامپ توسط کارشناس ارتوپدی فنی با قالب‌گیری سنتی یا اسکن سه‌بعدی برای مشخص‌کردن ابعاد دقیق آن.
- انتخاب نوع مفصل بر اساس نیاز بیمار.
- ساخت سوکت و مونتاژ با مواد سبک و مقاوم و اتصال اجزا به آن.
- تطبیق نهایی و تست پروتز روی بدن و اعمال تنظیمات لازم برای راحتی و عملکرد بهتر.
البته ساخت پروتز داخلی یا همان ایمپلنت آرنج فرق دارد. برای این نوع پروتز آرنج، قطعات فلزی و پلاستیکی از پیش در اندازه‌های استاندارد یا اختصاصی تولید شده‌اند و آنچه در اتاق عمل انجام می‌شود، انتخاب سایز مناسب و جایگذاری آن است.
پروتز آرنج مناسب چه کسانی است؟
دو گروه می‌توانند از پروتز آرنج استفاده کنند، گروه اول افرادی که به دلیل آرتروز شدید، روماتیسم مفصلی، شکستگی پیچیده یا تومور استخوانی، مفصل آرنجشان عملکرد طبیعی ندارد و گروه دوم کسانی که به دلیل حادثه، بیماری یا نقص مادرزادی، دستشان از ناحیه آرنج یا بالاتر یا پایین‌تر از آن قطع شده است.
تشخیص این که کدام نوع پروتز برای بیمار مناسب است را متخصص در معاینه حضوری و بررسی دامنه حرکتی، قدرت عضلانی و سبک زندگی فرد مشخص می‌کند.
پیشنهاد مشاهده : پروتز مچ دست
کلینیک پروتز آرنج زعفرانیه در تهران
کلینیک ارتز و پروتز زعفرانیه در شمال تهران، خدمات طراحی و ساخت انواع پروتز اندام فوقانی اعم از پروتز بالای آرنج (ترانس‌هیومرال) را به بهترین شکل و مناسب‌ترین قیمت ارائه می‌دهد.
در این کلینیک به‌جای استفاده از قالب‌های آماده به طور اختصاصی و متناسب با نیاز فرد روی سوکت‌های اختصاصی و ساخت قطعات متناسب با آناتومی هر فرد کار می‌شود.
تیم ارتوپدی فنی کلینیک پس از انجام بررسی‌های بالینی دقیق و همه‌جانبه مناسب‌ترین مکانیزم حرکتی یا زیبایی را برای بیمار مشخص می‌کند تا زندگی بهتری را برای او رقم بزند. برای همین مجموعه زعفرانیه به‌عنوان بهترین کلینیک ارتوپد فنی شمال تهران شهرت دارد.
مراحل و نحوه سفارش پروتز آرنج در کلینیک زعفرانیه
برای سفارش پروتز آرنج در کلینیک زعفرانیه اول نیاز به ارزیابی اولیه و معاینه استامپ است. در این مرحله قدرت عضلانی و دامنه حرکتی بیمار توسط متخصص بررسی می‌شود.
سپس قالب‌گیری یا اسکن آناتومیک برای ثبت دقیق ابعاد اندام انجام خواهد شد تا سوکت دقیقاً متناسب با استامپ باشد و باعث زخم یا فشار موضعی نشود.
بعد از آن ساخت سوکت اولیه انجام می‌شود و با تولید طرح اولیه، مفصل مکانیکی یا سیستم مایوالکتریک روی اندام نصب می‌گردد. در نهایت با سوکت روی بدن تست شده و اصلاح توزیع وزن با انجام تنظیمات اعمال می‌شود.
بعد از تحویل پروتز آموزش نحوه پوشیدن، باز و بسته کردن مفصل و نگهداری از آن نیز به بیمار داده خواهد شد.
قیمت و هزینه پروتز آرنج در تهران
هزینه پروتز آرنج بسته به شرایط فرد متفاوت است و مبلغ دقیق آن پس از ویزیت اولیه و بررسی نوع آسیب یا وضعیت بیمار اعلام می‌شود. برای پروتز خارجی نوع پروتز مکانیکی یا مایوالکتریک، متریال سوکت و پیچیدگی طراحی برای هر فرد از عوامل تأثیرگذار روی قیمت هستند.
برای پروتز آرنج داخلی نیز هزینه‌های جانبی جراحی و بیمارستان جدا از هزینه ارتوپدی فنی محاسبه می‌شوند.
نحوه انتخاب بهترین پروتز آرنج
چطور باید بهترین پروتز آرنج را انتخاب کرد؟ خوب این بهترین بودن پاسخ دقیق و ثابتی ندارد؛ چون چیزی که برای یک نفر عالی است ممکن است برای نفر دیگر اصلاً مناسب نباشد. آنچه که بهترین بودن پروتز را مشخص می‌کند اول‌ازهمه نوع عملکرد و میزان فعالیت جسمانی فرد است.
کسی که کار بدنی سبک انجام می‌دهد نیاز متفاوتی نسبت به کسی که باید اشیای کوچک را با دقت بگیرد، دارد. بعد میزان راحتی و توان جسمانی بیمار است که مشخص می‌کند کدام پروتز بهترین است. مدل‌های مکانیکی سبک‌تر هستند و مدل‌های مایوالکتریک امکانات بیشتری دارند؛ اما سنگین‌تر هستند و به شارژ نیاز دارند.
هدف درمانی نیز بسیار مهم است در تعویض مفصل داخلی، انتخاب بین مدل کامل یا جزئی و روش اتصال را جراح بر اساس وضعیت استخوان تعیین می‌کند. مهم‌تر این که سوکتی که کاملاً روی اندام باقی‌مانده تنظیم نشده باشد حتی اگر گران‌ترین مفصل را هم داشته باشد، آزاردهنده بوده و بهترین نخواهد بود.
تفاوت پروتز آرنج و تعویض مفصل آرنج چیست؟
اغلب افراد پروتز آرنج و تعویض مفصل را یکی می‌دانند؛ اما آن‌ها اصلاً یک چیز نیستند. تعویض مفصل آرنج (آرتروپلاستی) یک عمل جراحی است که در صورت بروز آسیب شدید در مفصل آرنج، مانند آرتریت روماتوئید، شکستگی‌های پیچیده یا تخریب شدید غضروف توسط جراح انجام می‌شود.
پروتز آرنج یک قطعه مصنوعی است که طی این عمل داخل استخوان جاگذاری خواهد شد. پروتز برای دست مصنوعی افرادی که قطع عضو دارند هم به کار می‌رود؛ ولی تعویض مفصل برای بیمارانی انجام می‌شود که دستشان سر جایش هست؛ ولی مفصل داخلی‌اش ازکارافتاده است.
محدودیت‌های پس از پروتز آرنج دست
باید از اول برایتان روشن کنیم که حتی بعد از پروتز آرنج هم یک‌سری محدودیت‌های حرکتی و عملکردی خواهید داشت که در بعضی موارد حتی دائمی است. این محدودیت‌ها عبارت‌اند از:
- بلندکردن اجسام سنگین نه‌فقط برای چند هفته اول؛ بلکه برای همیشه ممنوع است؛ چون که مفصل مصنوعی آرنج برای تحمل بار سنگین طراحی نشده است.
- حدود ۶ هفته پس از جراحی، هیچ فشار یا مقاومتی نباید روی بازو وارد شود.
- ورزش‌های تماسی و حرکات ناگهانی را نباید بدون تأیید پزشک انجام داد.
- هنگام خواب باید بازو روی بالش نرم و در وضعیت مناسب قرار بگیرد تا بیش از حد خم نشود.
- حداقل چهار تا شش هفته بعد از انجام پروتز نباید به سفر بروید.
- برای کار با پروتز مکانیکی و مایوالکتریک باید آموزش دید و بسته به شرایط بیمار جلسات فیزیوتراپی انجام شود.
فراموش نکنید اگر کسی به شما گفت بعد از چند ماه می‌توانید مثل قبل وزنه بزنید، باور نکنید، این محدودیت دائمی است و باید همیشه مراقب بود.
نحوه نصب پروتز آرنج دست
نحوه نصب پروتز آرنج بر اساس نوع آن، داخلی و خارجی متفاوت است. در پروتز داخلی آرنج، جراح بعد از بیهوشی عمومی یا موضعی بیمار با ایجاد برش خلفی از پشت آرنج، بخش‌های آسیب‌دیده استخوان هومروس و اولنا را تراش داده، استم فلزی را داخل کانال استخوان تثبیت کرده و لولای مصنوعی را متصل می‌کند و محل برش را بخیه زده و آتل می‌بندد.
برای پروتز خارجی آرنج بعد از ارزیابی و نوع مفصل انتخاب و سوکت اختصاصی برای فرد ساخته می‌شود. سپس بیمار لایه‌های محافظ (جوراب استامپ یا ژل لاینر) را روی پوست می‌پوشد، استامپ را وارد سوکت کرده و سیستم قفل‌کننده (پین، وکیوم یا بندهای مهارکننده) را فیکس می‌کند.
نکات مهم مراقبت و نگهداری از پروتز آرنج
برای پروتز داخلی آرنج باید به طور منظم و در بازه زمانی مشخص به جراح مراجعه کرد تا وضعیت را پیگیری کند. همچنین توجه به علائم عفونت مثل قرمزی، تب، درد فزاینده و انجام فیزیوتراپی طبق برنامه نیز اهمیت زیادی دارد.
برای پروتز آرنج خارجی، نظافت روزانه سوکت، بررسی پوست زیر آن برای جلوگیری از زخم فشاری و شارژ منظم باتری در مدل‌های مایوالکتریک، نکات مهمی هستند که باعث افزایش طول عمر و عملکرد بهینه پروتز می‌شوند.
جمع‌بندی
پروتز آرنج چه به شکل ایمپلنت داخلی برای تعویض مفصل و چه به شکل اندام مصنوعی خارجی برای عضو قطع شده، زندگی بیمار را بهبود می‌بخشد و اعتمادبه‌نفس را به او باز می‌گرداند؛ اما باوجود همه مزایایی که دارد با محدودیت‌هایی نیز همراه است.
انتخاب بین انواع پروتز آرنج از پروتز داخلی و خارجی مکانیکی تا مایوالکتریک به شرایط جسمانی و نیاز بیمار بستگی دارد. غیر از نوع پروتزی که انتخاب می‌کنید دقت در طراحی سوکت، تفاوت زیادی در تجربه روزانه فرد ایجاد می‌کند.
پس برای تجربه یک زندگی بهتر به یک ویزیت حضوری در کلینیک ارتز و پروتز زعفرانیه بروید تا برای وضعیت اندامتان به طور دقیق بررسی شده و بهترین مسیر درمانی برایتان مشخص شود.
بدون دیدگاه