وقتی می‌بینید راه‌رفتن فرزندتان با هم‌سن‌هایش فرق دارد یا حس می‌کنید که در پایان روز، لبه داخلی زانوی خودتان زیر فشار می‌سوزد، باید نگران شوید. در برخی افراد زانوها از هم فاصله دارند و این مشکل بیشتر در کودکان و نوجوانان رایج است و به آن مشکل پای پرانتزی گفته می‌شود.
البته برخی از بزرگسالان نیز هر شب فشار سمت داخلی زانویشان را تحمل می‌کنند. آیا لازم است جراحی کنیم؟ آیا این وضعیت خودش درست می‌شود؟ نگران نباشید بریس پای پرانتزی یکی از راه‌حل‌های غیرجراحی برای درمان این وضعیت است.
بریس پای پرانتزی چیست؟
بریس پای پرانتزی یا زانوبند اصلاحی، نوعی ارتز است که دور ران و ساق بسته می‌شود و نیروهای وارده روی مفصل زانو را بازتوزیع می‌کند. در اصطلاح پزشکی به پای پرانتزی، ژنوواروم می‌گویند. در این حالت زانوها به بیرون متمایل هستند و وقتی مچ پاها به هم جفت می‌شوند، بین دو زانو فاصله می‌افتد.
علت بروز این عارضه این است که وزن بدن به‌جای پخش‌شدن یکنواخت، بیشتر روی سمت داخلی مفصل تحمیل می‌شود، بریس این نابرابری را کم می‌کند.
هدف استفاده از بریس در کودک و بزرگسال یکی نیست. در کودکان که استخوان هنوز رشد می‌کند و می‌توان رشد آن را به سمت راستای بهتر هدایت کرد و درمان اصولی انجام شود؛ ولی در درمان پای پرانتزی در بزرگسالان با بریس، استخوان دیگر تغییر شکل نمی‌دهد و بریس فقط بار را از بخش داخلی زانو برمی‌دارد.
زعفرانیه، خیابان میرزایی؛ تقاطع خیابان امانی، درمانگاه زعفرانیه
ضرورت استفاده از بریس پای پرانتزی
هر پای پرانتزی به بریس نیاز ندارد. حالت کمانی پاها در بیشتر کودکان تا سن دوسالگی، طبیعی است و در بیشتر افراد با رشد فرد، کم می‌شود. زمانی استفاده از بریس ضرورت پیدا می‌کند که انحراف بعد از سن دوسالگی باقی بماند، یک‌طرفه باشد، بدتر شود یا پزشک بیماری زمینه‌ای مثل بیماری بلانت یا راشیتیسم (نرمی‌استخوان ناشی از کمبود ویتامین D) را تشخیص دهد.
پیشنهاد مشاهده : بریس بلند پا | ارتز مچ پا | ارتز افتادگی مچ پا
در بزرگسالان دلیل اصلی استفاده از بریس، افزایش درد است. وقتی فشار روی سمت داخلی زانو زیاد است، غضروف همان طرف زودتر فرسوده می‌شود؛ ولی با یک ارتز مناسب می‌توان بخشی از بار روی زانو را کم کرد و درد را تا حد زیادی کاهش داد.
نحوه عملکرد بریس پای پرانتزی
عملکرد بیشتر بریس‌های اصلاحی مثل بریس پا یا بریس زانوی پرانتزی بر اساس یک اصل ساده به نام سه‌نقطه فشار کار می‌کنند به این صورت که یک پد از سمت بیرونی زانو به داخل فشار می‌آورد و دو بند یا تکیه‌گاه دیگر در سمت داخلی (یکی بالاتر روی ران و یکی پایین‌تر روی ساق)، پا را محکم نگه می‌دارند.//
برای درک بهتر، نهال جوانی را تصور کنید که کمی کج رشد کرده، کشاورز برای صاف‌کردن این نهال، یک چوب صاف (قیم) کنارش می‌گذارند و با طناب نهال را به قیم می‌بندد تا کم‌کم صاف شده و مستقیم بالا برود.
فشار بریس هم دقیق به همین شکل است، ملایم، یکنواخت و دائمی، نه آن‌قدر شدید که به پا آسیب بزند.
مقالات مرتبط: کفش طبی پای پرانتزی | ساخت کفش طبی کودکان در تهران | علائم صافی کف پا کودکان
ولی عملکرد بریس‌های تخلیه‌کننده متفاوت است. این بریس‌ها شکل استخوان را عوض نمی‌کنند و فقط فشار وزن بدن را از روی بخشی از زانو که درد می‌کند، برمی‌دارند. در پای پرانتزی، موقع راه‌رفتن تمام وزن روی قسمت داخلی زانو می‌افتد و باعث درد می‌شود.
بریس تخلیه‌کننده با ایجاد یک تکیه‌گاه، فشار را از بخش داخلی زانو برداشته و بین همه زوایا توزیع می‌کند تا استخوان‌ها روی‌هم ساییده نشوند و راه‌رفتن کم‌دردتر و راحت‌تر باشد.
بریس برای پای پرانتزی مناسب چه افرادی است؟
بریس پای پرانتزی برای همه افراد مناسب نیست. این راه‌حل درمانی برای افراد زیر تجویز می‌شد:
- کودکانی که در سنین رشد، صفحات رشد استخوانشان هنوز باز است.
- کودکانی که به بیماری بلانت یا راشیتیسم مبتلا هستند البته با تجویز پزشک.
- بزرگسالان دارای انحراف خفیف تا متوسط و درد سمت داخلی زانو.
- افرادی که هنگام بالارفتن از پله، دویدن یا پیاده‌روی طولانی درد یک‌طرفه در زانو حس می‌کنند.
- افرادی که دچار احساس بی‌ثباتی در زانو هستند و به مدل مفصل‌دار حمایتی نیاز دارند.
انواع بریس پای پرانتزی
بریس پای پرانتزی انواع مختلفی دارد که بسته به شرایط و سن فرد برای او تجویز می‌شود و به شرح زیر هستند:
بریس پای پرانتزی بلند
بریس بلند پا KAFO نوعی بریس است که طول بلندی دارد و از ران تا کف پا را می‌پوشاند به طور کلی همه بریس‌های درمانی پرانتزی در کودکان از خانواده بریس بلند پا هستند. بریس بلانت هم نوعی KAFO است و عملکرد آن بر اساس سیستم سه‌نقطه فشار است. این نوع بریس با اعمال نیروی خارجی به سمت داخل (والگوس) و از طریق سه نقطه فشار، فرم ساق را به تراز درست و طبیعی‌اش نزدیک می‌کند. از این نوع بریس در انحراف شدید قبل از سه‌سالگی استفاده می‌شود. eorthopod
طبق مطالعات انجام شده برای اثر بخشی بریس بلند پا که روی ۲۰ کودک، هر سه مدل KAFO (بدون دیسک داخلی، با دیسک داخلی و پلاستیکی) همگی اثربخشی بالا داشته‌اند. طبق نتایج به دست آمده اگر بریس تمام‌وقت و با نیرو در طول اندام استفاده شود، دوره درمانی مؤثر خواهد بود. sagepub
بریس بلانت (Blount KAFO)
این بریس مخصوص بیماری بلانت طراحی شده است. بلانت بیماری است که به اختلال رشد پیشرونده استخوان درشت‌نی مربوط می‌شود و در اثر آن ساق پا به سمت داخل خم خواهد شد. بریس بلانت به‌طور اختصاصی برای کودکان ۱.۵ تا ۸ سال مبتلا به این بیماری استفاده می‌شود. این بریس پای پرانتزی با برداشتن فشار از روی صفحه رشد داخلی، فرصت رشد مجدد و هم‌راستاشدن استخوان را فراهم می‌کند. دو‌طرفه‌بودن، ناپایداری، چاقی و تأخیر در شروع درمان امکان گرفتن نتیجه مطلوب و درمان مؤثر را کاهش می‌دهد.
آتل و ارتز شبانه
آتل و ارتز شبانه نیز نوعی بریس است که فقط شب‌ها و هنگام خواب پوشیده می‌شود. برای افرادی که کم تحمل هستند به خصوص کودکان که تحمل استفاده از بریس در طول روز را ندارند، آتل شبانه بهترین روش درمانی است. هر چند که این ابزار پاها را طی ساعات خواب در زاویه اصلاحی مطلوب نگه می‌دارد و فرآیند بازسازی استخوان در زمان استراحت تسهیل می‌کند؛ ولی برای مواردی که شدت پرانتزی بودن پاها بیشتر است، جایگزین همیشگی بریس تمام‌وقت نیست.
بریس تخلیه‌کننده زانو (Unloader)
بریس تخلیه‌کننده زانو برای بزرگسالانی طراحی شده که غضروف در سمت داخل زانو (آرتروز کمپارتمان داخلی) ساییده شده و قوس پرانتزی دارد. این بریس با اعمال نیروی والگوس، بار و وزن وارده روی زانو را از قسمت آسیب‌دیده به بخش سالم زانو منتقل می‌کند. braceworks این نوع بریس استخوان را صاف نمی‌کند و تنها کیفیت و سلامت غضروف آسیب دیده بهتر شود.
بریس مفصل‌دار حمایتی
این بریس دارای دو لولای فلزی است که در طرفین زانو قرار می‌گیرند و برای پایداری مفصل و کنترل دامنه حرکت استفاده می‌شود. بریس مفصل‌دار برای اصلاح راستای استخوان مفید نیست. این بریس تنها در زمانی که زانو بی‌ثباتی دارد برای مثال بعد از آسیب رباط یا در آرتروز همراه با لق‌بودن مفصل تجویز می‌شود.
نحوه انتخاب بریس پای پرانتزی
برای انتخاب بریس پای پرانتزی، سن، شدت انحراف، علت آن و وضعیت خود مفصل در نظر گرفته می‌شوند. انحراف خفیف در کودک سه‌ساله و آرتروز زانوی مردی ۵۵ساله دو مشکل متفاوت از هم هستند و برای هر کدام بریس مخصوص با ویژگی‌ها خاص مورد استفاده قرار می‌گیرد.
وزن بریس نیز باید مناسب باشد؛ چون بستن بریس سنگین و سفت برای درمان انحراف خیلی خفیف، فقط کودک را از درمان بیزار می‌کند. انتخاب نوع بریس باید توسط متخصص انجام شود که بیمار را دقیق معاینه کرده است.
البته در برخی از موارد انتخاب بریس ملزم به بررسی عکس رادیولوژی است. برای همین بهتر است که از اول به یک کلینیک ارتز و پروتز معتبر و تخصصی مراجعه کنید.
کلینیک ارتز و پروتز زعفرانیه یکی از مراکز معتبر و قابل‌اعتمادی است که می‌تواند در بازیابی قوای جسمانی و حرکتی شما بهترین نتیجه را برایتان به ارمغان آورد. این درمانگاه تخصصی در تهران است و به طور تخصصی روی ساخت ارتز سفارشی، پروتز و بریس فعالیت دارد.
پیشنهاد مشاهده : بریس فلج اطفال | کلاه فرم دهی سر نوزاد از کجا تهیه کنم؟
مراحل و نحوه سفارش بریس پای پرانتزی در کلینیک زعفرانیه تهران
نحوه سفارش و ساخت بریس پای پرانتزی در کلینیک ارتز و پروتز زعفرانیه به شرح زیر است:
- معاینه و ارزیابی اولیه برای بررسی سن، شدت انحراف و ساختار اندام بیمار و در صورت نیاز ارجاع به رادیولوژی یا متخصص ارتوپد.
اندازه‌گیری دقیق ابعاد ران، زانو و ساق برای ساخت بریس دقیق بر اساس بدن همان فرد. - طراحی و ساخت بریس متناسب با آناتومی بدن بیمار.
- فیتینگ و امتحان بریس روی پا برای بررسی نقاط فشار، راحتی و حرکت مفصل و در صورت نیاز اصلاح.
- تحویل و آموزش نحوه بستن، برنامه استفاده، مراقبت از پوست و علائم هشدار.
قیمت بریس پای پرانتزی
قیمت بریس پای پرانتزی بر اساس شرایط فرد تعیین می‌شود و هزینه بریس برای هر فرد با دیگری متفاوت است و پس از ویزیت اولیه اعلام می‌شود. عامل تأثیرگذار روی قیمت‌گذاری بریس عبارت‌اند از:
- سفارشی یا آماده‌بودن بریس
- نوع بریس، آتل شبانه، بریس بلند و مفصل‌دار (قیمت هر یک با دیگری فرق دارد).
- سن بیمار.
- جنس مواد و نوع مفصل‌ها.
- تعداد جلسات فیتینگ و اصلاح.
بریس پای پرانتزی سفارشی یا آماده؟
بریس آماده در سایزهای استاندارد (S، M، L) تولید می‌شود. خرید و تحویل آن سریع‌تر انجام می‌شود و معمولاً ارزان‌تر از نوع سفارشی است و برای بزرگسالی که فقط به حمایت خفیف یا کاهش موقت درد نیاز دارند، مناسب است.
اما بریس سفارشی دقیق و متناسب با اندازه‌های خود بیمار ساخته می‌شود. نقاط فشار دقیق‌تر تنظیم می‌شود و در صورت تغییر شرایط بدن، قابل‌اصلاح است. برای کودکان درحال‌رشد و انحراف‌های جدی‌تر، بریس سفارشی بهترین انتخاب است.
اگر هدفتان اصلاح وضعیتتان است، بریس اختصاصی را به شما توصیه می‌کنیم.
زمان مناسب استفاده از بریس پای پرانتزی
زمان مناسب برای استفاده از بریس پای پرانتزی به وضعیت فرد بستگی دارد. مدت استفاده و تعداد ساعات روزانه برای هر کس با دیگری فرق می‌کند و آن را پزشک یا ارتوپد فنی بعد از معاینه و با پیگیری‌های دوره‌ای مشخص می‌کند.
بهترین زمان استفاده از بریس در کودکان برای شروع بررسی از حدود ۱۸ ماهگی به بعد و در سال‌های رشد است البته درصورتی‌که پزشک انحراف را غیرطبیعی تشخیص دهد. تشخیص زودتر از این زمان و شروع با معاینه به معنای این است که فرصت بیشتر برای هدایت رشد وجود دارد.
استفاده از بریس پای پرانتزی در بزرگسالان، زمان مشخصی ندارد. چنانچه درد سمت داخلی زانو ادامه داشته باشد و فعالیت روزمره را محدود کند، زمان ارزیابی و استفاده از بریس است.
چالش‌ها و عوارض استفاده از بریس پای پرانتزی
بریس پای پرانتزی برای همه جواب نمی‌دهد و یک سری محدودیت‌ها و حتی عوارضی دارد. از جمله محدودیت‌های آن:
- در بزرگسالان این است که استخوان صاف نمی‌شود و فقط درد و فشار را کم می‌کند.
- استفاده طولانی‌مدت بدون تمرین نیز باعث ضعف عضلات اطراف زانو می‌شود.
- بریس بلند کودکان باعث سخت‌شدن حرکت مستقل پاها می‌شود و پوشیدن شلوار و کفش را هم دشوارتر می‌کند.
- استفاده از بریس برای افرادی که بیماری زمینه‌ای دارند به‌تنهایی کافی نیست.
- همچنین قرمزی پوست، ایجاد تاول یا زخم فشاری، سردی یا تغییر رنگ انگشتان پا (نشانه فشار زیاد) و افزایش چرخش به داخل مچ پا (پرونیشن) از عوارض استفاده از بریس هستند.
در صورت مشاهده هر یک از این عوارض، بریس را خودتان دست‌کاری نکنید و با کلینیک تماس بگیرید.
نتیجه‌گیری
بریس پای پرانتزی جواب همه مشکلات پا نیست. این درمان در کودکان، ابزاری برای هدایت رشد در بازه مناسب است و برای بزرگسالان، ابزاری برای سبک‌تر کردن بار مفصل است. انتخاب نوع بریس، سفارشی یا آماده‌بودن و مدت استفاده هر کدام به وضعیت خود بیمار بستگی دارند.
موفقیت درمانی بریس به ساخت دقیق و سفارشی ارتز بر اساس آناتومی فرد و همچنین پایبندی کامل بیمار به زمان‌بندی و دستورالعمل‌های متخصص بستگی دارد.
بدون دیدگاه